Wystawy stałe Mauzoleum Piastów
| Mauzoleum Piastów |
 |
 |
|
Mauzoleum Piastów w kościele Św. Jana jest miejscem spoczynku ostatnich książąt legnicko-brzeskich, a jednocześnie ostatnich Piastowiczów. Wspaniały wystrój barokowy z lat 1677-79. W 1675 roku w wieku 15 lat zmarł ostatni książę legnicko - brzeski Jerzy Wilhelm. Na nim wygasła panująca w Polsce i na Śląsku dynastia Piastów. Matka Jerzego Wilhelma ks. Ludwika Anhalcka ufundowała tę kaplicę, jako miejsce pochówku i panteon sławy Domu Piastów. Kaplicę (według projektu architekta Carlo Rossiego) wkomponowano w istniejące mury prezbiterium średniowiecznego kościoła Św. Jana. Postacie książąt i malarską dekorację kaplicy wykonał doskonale znany na Śląsku artysta wiedeński, rzeźbiarz i malarz Maciej Rauchmüller. Prace te wykonano w latach 1677 – 1679. Przez niewielką przebudowę uzyskano ośmioboczne wnętrze z pięcioma wnękami w dolnej partii ścian, przykryte kopułą, o wspaniałym barokowym wystroju. Dekoracja malarska kaplicy dzieli się na trzy strefy. Najwyżej, w centrum kopuły znalazł się fresk z przedstawieniem Heliosa zatrzymującego swój pędzący wóz przed gwiazdozbiorem Raka. Łaciński napis na wstędze, brzmiący w tłumaczeniu: "Domy królewskie upadają, gwiazdy w pył się obracają – dziwisz się – nawet biegowi słońca kres jest wyznaczony", wyjaśnia sens tej alegorii. W polach kopuły przedstawiono wybrane wydarzenia z historii Polski i rodu Piastów. Jest to sfera legendarno – historyczna. Poszczególne sceny (patrząc w prawo od fresku znajdującego się naprzeciw tablicy fundacyjnej) przedstawiają: 1. Piasta Kołodzieja obejmującego władzę w Polsce, W trzeciej strefie (poniżej okien przedstawiono historię śląskiej gałęzi rodu Piastów. Obrazy (poczynając od sceny nad wnęką centralną naprzeciw tablicy fundacyjnej, patrząc w prawo) ukazują następujące wydarzenia i sceny: 1. pogodzenie się braci – ks. Bolesława Kędzierzawego z ks. Władysławem Wygnańcem – założycielem śląskiej linii Piastów po podziale dzielnicowym, Płyta fundacyjna z wykutym łacińskim napisem – tak brzmi w tłumaczeniu na język polski: "Bogu, Opiekunowi szczątków i pobożnym Cieniom Domu Piastów poświęcono (ten pomnik), który (ród Piastów) wziął początek z Piasta w roku 775 ery Chrystusowej, dał Sarmacji (Polsce) 24 królów i licznych panujących, Śląskowi 123 książąt, kościołowi 6 arcybiskupów i biskupów, Północy religię, naukę, urządzenia państwowe, świątynie, szkoły, miasta, zamki, mury obronne, dzięki władcom pobożnym, szlachetnym, świętym, dzielnym i łaskawym Germanię ocalił od nawały tatarskiej, który na Chrystianie najlepszym i jego synu Jerzym Wilhelmie ostatnim, lecz w zasługach najpierwszym dnia 21 listopada 1675 roku przy wielkim żalu Ojczyzny, Europy, i cesarza równo po dziewięciu stuleciach skończył się i zasłużył, aby Ludwika, księżna Anhacka, ostatnia matka Piastów pomnik ten zbudowała przodkom i pradziadom, jako tez potomnym, małżonki, synowi, sobie i pozostałej córce Karolinie księżnej Holsztyńskiej roku Chrystusowego 1679, płacząc nad urnami tych, z których mając cnotę za herolda, a świat Północy za pomnik niczego by nie potrzebował, gdyby wcześniej od głazów nie milkło wspomnienie i wdzięczność śmiertelnych". Umieszczone na wysokich cokołach całopostaciowe przedstawienia ostatnich członków rodu : księżnej Ludwiki, księcia Chrystiana, księcia Jerzego Wilhelma i księżniczki Karoliny zostały zaopatrzone w łacińskie podpisy. Z upozowania postaci, ich smutnych twarzy i podpisów wynika, że książęca rodzina prowadzi ze sobą żałobną rozmowę. Księżna zwracająca się do męża mówi : "Biada mi samotnej", książę ją pyta : "Czemu nie pomnisz syna", ale ich syn odpowiada – "Ja także odejdę". Księżniczka Karolina pyta smutno : "Gdzie nasza nadzieja?". Zgodnie z pierwotnym założeniem we wnękach miały stanąć sarkofagi z trumnami ostatnich Piastów. Jednak księżniczka Karolina wychodząc za mąż przeszła z wyznania kalwińskiego na katolicyzm i kazała się pochować u stóp grobowca Świętej Jadwigi w Trzebnicy. We wnęce środkowej pierwotnie stała figura Chrystusa Zmartwychwstałego – zaginęła ona w końcu XVIII wieku. Dziś sarkofagi kryją szczątki : (od lewej) Ks. Ludwika zm. W 1680 roku, Ks. Chrystiana zm. 1672 r., Ks. Zofii Elżbiety zm. 1622 r., Ks. Jerzego Wilhelma zm. 1675 r., i Ks. Ludwika IV zm. 1663 r. Sarkofagi innych członków rodu zostały tu wstawione w XIX w. Mauzoleum było już kilkakrotnie restaurowane – ostatnio w 1991 roku. Kaplica Grobowa Piastów łączy się z dwoma przejściami z barokowym kościołem Świętego Jana wzniesionym w latach 1714 – 1725. Łucja Wojtasik - Seredyszyn
|
