6 listopada 2026 – marzec 2027

Akademia Rycerska

Zwierzęta towarzyszą człowiekowi od najdawniejszych czasów. Ich obecność odcisnęła ślad nie tylko w codziennym życiu, ale również w kulturze, wierzeniach i sztuce. Były źródłem pożywienia i surowców, pomagały w pracy, służyły rozrywce, świadczyły o statusie społecznym, a niekiedy stawały się wiernymi towarzyszami i przyjaciółmi. Przypisywano im nadzwyczajne właściwości, czyniono z nich symbole i talizmany, obdarzano znaczeniami wykraczającymi poza ich rzeczywistą naturę. Fascynowały, inspirowały, budziły respekt, a czasem także lęk.

Wystawa „Kim dla Ciebie jestem? Zwierzęta w świecie człowieka” przygląda się różnorodnym obliczom tej relacji, ukazując ją poprzez przedmioty powstałe w różnych epokach i służące rozmaitym celom.
Ta opowieść nie jest jednak wyczerpującym przeglądem wszystkich możliwych relacji człowieka ze zwierzętami. To raczej zaproszenie do wędrówki przez wybrane wątki, epoki i znaczenia. Chcemy wzbudzić zachwyt i zaciekawienie, ale również zachęcić do refleksji. Bo choć przez stulecia zwierzęta były dla człowieka źródłem inspiracji, pracy, pożywienia, wiedzy i przyjemności, ich obecność wiązała się także z podporządkowaniem ludzkim potrzebom. Relacja ta nie zawsze była i jest jednoznaczna.

Tytułowe pytanie – „Kim dla Ciebie jestem?” – kierujemy do każdego zwiedzającego. Czy zwierzę jest dla nas przede wszystkim symbolem, ozdobą, pomocą, zasobem, przedmiotem fascynacji, czy może istotą, z którą łączy nas więź? A może odpowiedź zależy od tego, na jakie zwierzę patrzymy, w jakiej sytuacji je spotykamy i w jakim świecie żyjemy?

Przedmioty zgromadzone na wystawie opowiadają o zmieniających się sposobach postrzegania zwierząt, ale pozostawiają przestrzeń na własne odpowiedzi. Bo opowieść o zwierzętach jest zarazem opowieścią o człowieku – o jego wyobraźni, kulturze, potrzebach i wrażliwości.